
LIGAZÓNS
- Amical Mauthausen
- Aragoneses víctimas del nazismo
- Arístides de Sousa Mendes
- Associaçao Memória e Ensino do Holocausto
- Bamá Grupo de Estudios de la Shoah
- Blog Nazismo y Holocausto
- Casa de Anna Frank
- Comité do Holocausto en Brasil
- Didactica Shoa
- Día Internación Recordo das Vítimas da Shoáh
- El Arbol de Anna Frank
- El Holocausto
- Enciclopedia Temática del Holocausto
- Estudio Literatura del Holocausto
- Foro El Holocausto
- Fundación Internacional Raoul Wallenberg
- Fundación Memoria del Holocausto
- Grupo Zivia Lubetkin (Esp)
- Guía concisa del Holocausto
- Holocausto e Antisemitismo
- Holocausto en Español blog
- Holocausto y Educación
- Holocausto y Ética
- Holocausto.doc
- Imagen e Historia
- Lista españoles muertos en campos nazis
- Marcha por la Vida
- Mauthausen en español
- Memoria de un testimonio 1933-1945
- Memoria do Holocausto desde Galicia
- Memorial Museum Holocaust en español
- Memorial Museum Holocaust en portugués
- Museo del Holocausto (México)
- Museu Virtual de Arístides de Sousa Mendes
- ONU Programa divulgación Holocausto
- Peliculas del Holocausto judío
- Proyecto Shoá
- Violeta Friedman
- Web de Jack Fuchs
- Yad Vashem en español
- Yad Vashem Jerusalem
quarta-feira, 19 de agosto de 2009
A Enciclopedia temática do Holocausto en cd-rom

segunda-feira, 17 de agosto de 2009
quarta-feira, 29 de julho de 2009
A xustiza da memoria.
Manuel Reyes Mate é profesor e investigador do CSIC. Realizou estudos en Francia, Italia, Alemaña e España e un dos máis destacados investigadores do proxecto "Filosofía despois do Holocausto", unha reflexión filosófica contemporánea sobre se é posible seguir falando de moral, de política ou de ciencia após o horror e a violencia nazi, após "Auschwitz". Neste pequeno video Manuel Reyes Mate fálanos de responsabilidade e da necesidade de facer memoria para poder facer xustiza. Da necesidade de facer visibles ás vítimas e erradicar unha lóxica de progreso inxusta que, asegura, sigue ainda viva.
segunda-feira, 27 de julho de 2009
O Yad Vashem
Por Afonso Vázquez-Monxardín
La Región (21-07-2009)
O outro día faláballes do Yad Vashem de Xerusalem. Se cadra o lembran vostedes porque o ano pasado recibiu o premio Príncipe de Asturias nalgunha modalidade que non lembro, pero que sen dúbida tería que ver coa conservación da memoria ou da xustiza humana. Porque o Yad Vashem é un complexo que ocupa unha cuíña nunha estrema da cidade nova de Xerusalém leste, a zona xudía, dedicado á conservación da memoria. Esta homenaxe estrutúrase en catrou ou cinco seccións principais. As máis coñecidas son o bosque dos xustos entre as nacións, lugar onde cada árbore conmemora a lembranza dunha persoa que axudou a un ou varios xudeus a escapar do holocausto, e o Museo que é un emotivo repaso á historia do antisemitismo e da ‘shoáh’ ou exterminio no tempo dos nazis. Segue o Arquivo da memoria onde teñen millóns de documentos administrativos e miles de testemuños persoais gravados, e a Escola internacional onde a través de diversos cursos para xentes provenientes de todo o mundo promocionan a reflexión ética sobre a necesidade de transmitir o horror do exterminio industrial de seis millóns de persoas, despois das decisións administrativas e da colaboración colectiva de xentes do común, coma vostede ou coma min. Sobre todo aquí, en contacto directo co vangarda intelectual da comunidade xudía o que xorden son preguntas para as que hai poucas respostas. E o Yad Vashem non é a lembranza só das xestas heroicas, pero tamén do sufrimento dos presos en terribles desacougos vitais.

sábado, 11 de julho de 2009
O fume dos trens



quarta-feira, 8 de julho de 2009
Lugares da memoria histórica de Europa. Por Simone Veil

Por Simone Veil.
Dentro de non moitos anos desapareceremos quen sufrimos a deportación aos campos de exterminio nazi. En Francia, creo que quedamos uns cantos centenares, pouco máis de 200 ou 300. Cando desaparezamos, haberá que atopar quen manteña esta memoria. Para min a deportación é unha obsesión permanente e ela contribúe á miña reflexión sobre a política, a sociedade e a vida en xeral; tamén sobre a solidariedade. Quen a sufrimos necesitamos falar diso, aínda que nada máis sexa para exorcizar esta terrible experiencia e evitar que se repitan os erros que conduciron a aquela traxedia. Lémbrese que cando os deportados volvemos ás nosas casas, tivemos que loitar para reconstruír a nosa vida, para crear ou volver crear un marco familiar.
En Francia 75.000 xudeus foron deportados; volveron 2.500. Hoxe, somos só uns cantos centenares; quédanos moi pouco tempo para transmitir a nosa memoria. Os historiadores deben ter en conta o relato persoal de quen fomos testemuñas porque non se dispón de
elementos tan valiosos de información. Sorpréndeme que, desde hai poucos anos, o interese dos historiadores e dos escritores por coñecer as múltiples facetas da deportación dos xudeus foise ampliando máis aló dos países máis coñecidos, como é o caso de Alemaña, a outros, como Polonia e Ucraína, onde os xudeus foron detidos e asasinados antes de que se lles enviasen aos campos de concentración. As múltiples investigacións realizadas nos últimos anos e o testemuño escrito por moitos deportados confirman como aos xudeus chegados de toda a Europa ocupada enviábaselles directamente á cámara de gas e como se exterminaba deste xeito tan expeditivo aos nenos de menos de 15 anos e a moitos adultos de máis de 40 anos. Pero non eran os únicos. Recordo moi ben que, en maio e en xuño de 1944, 400.000 húngaros chegados directamente de Hungría foron obrigados polas SS a prolongar as ramplas que chegaban até os crematorios e a maioría, sen distinción de idade, sufriron aquela morte. Uns meses máis tarde, o 18 de xaneiro de 1945, cando o Exército Vermello achegábase a Auschwitz, os deportados, como eu mesma, como a miña nai e a miña irmá, saímos a pé e camiñamos durante máis de 70 quilómetros, no medio dun frío intensísimo. Moitos morreron de frío e de fatiga. Despois duns cantos días, fomos obrigados a montar en vagóns completamente abertos e así, desde a pequena cidade de Glavich, atravesamos unha gran parte de Alemaña, até chegar a Bergen-Belsen. Pero Auschwitz-Birkenau e Bergen-Belsen non eran os únicos lugares onde foron exterminados os xudeus. Houbo outros moitos campos de concentración nos que se gaseaba ás persoas inmediatamente. Existiron outros moitos pequenos campos de concentración, máis descoñecidos ou esquecidos, nos que 10 ou 15 persoas encargábanse de exterminar axiña que como chegaban. Houbo moitos exterminios que se fixeron in situ e esoutros exterminios, con moita frecuencia, ocultáronse.
Pasaron 60 anos durante os cales os acontecementos nos depararon moitas sorpresas e fixéronnos afrontar interrogantes que non imaxinaramos. Auschwitz, o maior campo de exterminio, o único no que se conservan pegadas visibles do exterminio, foi declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO. Pero, ademais, exponse a conservación do propio sitio, das barracas, dos obxectos persoais das vítimas. Hoxe día é necesario que a Unión Europea decida renovalo para frear a súa destrución debido ao turismo de masas e ás condicións climáticas da rexión. Seica sexa necesario crear un Museo do Exterminio en Birkenau, onde se teñan en conta non só Auschwitz, senón tamén unha serie de lugares onde se fixeron exterminios e son menos coñecidos.
Pasaron os anos. A partir dos anos 50, aos poucos, foise conformando a unidade de Europa sobre a base da reconciliación, grazas ao esforzo inicial de persoas como Robert Schuman. Hoxe temos grandes perspectivas para reforzar todos xuntos o proceso de unidade. O Tratado de Lisboa non está lonxe. Con el van cambiar moitas cousas e en particular vai converter ao Parlamento Europeo nun órgano supremo. Pero debemos facelo con moita rapidez porque, se esperamos demasiado, non se logrará. Hoxe cabe esperar que de aquí a outubro o Tratado de Lisboa sexa finalmente ratificado e se leve inmediatamente á práctica. Finalmente, paréceme importante sinalar até que punto é importante o traballo que se está realizando en España neste sentido, con iniciativas como as levadas a cabo pola Fundación Academia Europea de Yuste, que se esforzan por organizar actividades de grande envergadura, coma o seminario doutoral en estudos europeos centrado nas Memorias e Lugares de Memoria de Europa, dirixidas á mocidade europea co ánimo de comprometerlles no proceso de construción europeo, que é a nosa gran esperanza.
quinta-feira, 18 de junho de 2009
Hannah Arendt e a banalidade do Mal

domingo, 7 de junho de 2009
Libro da Marcha da Vida

SOBRE O AUTOR:
SOBRE O FOTÓGRAFO:
FICHA TÉCNICA:ISBN:
sábado, 6 de junho de 2009
quarta-feira, 3 de junho de 2009
terça-feira, 2 de junho de 2009
Unha estrela amarela

Artigo publicado no xornal Liberation
(06.12.2007)
ada do Exército Vermello a Auschwitz. Heléne Berr naceu en 1921, era filla de Antoinette Rodrígues-Ely e de Raymond Berr. Apresados polos nazis foron enviados a Auschwitz onde a súa nai morreu asasinada inmediatamente á súa chegada, o pai morreu envelenado por un médico na enfermería do campo, en setembro de 1944. Hélène foi enviada desde Auschwitz na marcha da morte a Bergen Belsen onde morreu en abril de 1945, pouco antes da chegada das tropas británicas. As páxinas deste diario foron escritas por Hélène ao seu noivo e entregoullas á cociñeira da familia, Andrée para que as gardase. Era unha moza francesa e xudía, nacida en París en 1921, morta en Bergen-Belsen, en abril de 1945. Os seus pais foron deportados con ela e morreron en xullo e setembro de 1944. Vostedes recordarán o seu nome, Hélène Berr, porque Tallandier publicou o seu Diario en xaneiro pasado, cun prefacio de Patrick Modiano, e que foi un acontecemento na última Feira de Francfort.
nuncia Kurtz, o heroe do "No corazón das tebras" de Conrad: «Horror ! Horror ! Horror !» Entre estes dous datos, acompañamos a esta moi brillante anglicista que vai da rúa Soufflot ao boulevard Saint-Germain, le Thomas Hardy ou Elizabeth Goudge, cita a Shelley e a Shakespeare. Ela topa un «raparigo de ollos grises», Jean Morawiecki. Escoitan a Bach e Mozart e comprométense. O primeiro de xuño de 1942, a nai de Hélène comunícalle «a nova da estrela amarela». A súa reacción, é tan forte que impide todo comentario. É suficiente citala: «O de Mme Jourdan, atopeime (?)conque nós discutimos a cuestión do distintivo (a estrela amarela) Nese momento, eu decidira que non a levaría. Considerábaa coma unha infamia e unha proba de obediencia aos alemáns. Esta tarde, todo cambiou de novo: acho que é unha covardía que non debo cometer, vendo a aqueles que o fixeron. Só, quero ser sempre moi elegante e moi digna, para que a xente vexa que é isto. Quero facer a cousa máis valente. Esta tarde, creo que a debo usar.» Velaquí o que ela escribiu oito horas máis tarde: «O meu Deus, nunca crin que sería tan duro. tiven moito coraxe todo o día. Levei a cabeza alta, e mirei ben á xente na cara e aos ollos. Pero iso é duro. Por outra banda, a maioría da xente non mira. O máis penoso, é topar á outras persoas que a teñen.» As outras persoas que a teñen. . . Teño ante os ollos dúas fotografías. Un neno tranquilo, cunha estrela cosida sobre a súa blusa negra. Un ancián esgotado, cun gran abrigo que ten cosida a mesma estrela infamante. O primeiro é Lucien Ginsburg quen, máis tarde, asinará como Serge Gainsbourg un disco, "Malas noticias das estrelas". O segundo era Max Jacob quen se foi logo dun último poema: "Antes ninguén me miraba na rúa, agora os nenos búrlanse da miña estrela amarela. ¡Feliz sapo! ti non tes estrela amarela". segunda-feira, 1 de junho de 2009
O "reloxeiro" do Holocausto


Por Hermann Tertsch
"Segundo foime ordenado...", "dacordo co que me foi encomendado...", "en conformidade co decidido pola superioridade...".
Estes tres latiguiños son, sen dúbida, o leitmotiv desas memorias escritas por Adolf Karl Eichmann, ese reloxeiro minucioso do holocausto, nunha prisión de Israel nos meses que transcorreron desde a súa captura en Arxentina até o seu xuízo e a execución da pena de morte imposta. Pola soga. Agora, este gran organizador da maquinaria de morte máis sofisticada nunca habida volve coa súa palabra escrita, aínda que en parte censurada por el mesmo ou polas autoridades israelís. Pero o lexible nestas case 600 páxinas feitas públicas por Israel esta semana é auténtico. Xea o sangue non xa o descrito, senón o xeito, ese veo que apenas oculta non xa a trivialización do crime, senón a incapacidade do loito do que falaba o psicanalista Alexander Mitscherlich cando analizaba motivación e consecuencias do exterminio do xudeu europeo. Eichmann cumpría ordes. No sentido máis estrito.
.
Aí non mente nestas memorias que este iluso cría poder publicar aínda vivo e ver os exemplares encadernados e dedicados a amigos e parentes. O Dr.Servatius, o seu avogado defensor no xuízo en Israel, ía ser o seu axente literario. Non funcionou aquela aventura literaria. Eichmann morreu aforcado en Tel Aviv sen verse agasallado por unha autobiografía exculpatoria, pero moi reveladora das reviravoltas da alma dun dos maiores verdugos da historia, sempre pulcro, que só unha vez tivo que limparse o abrigo de restos do cerebro dun neno xudeu executado "cando el se apresuraba a impedir a súa morte". O seu xefe de campo pasoulle unha gamuza polo elegante abrigo. Despois fóronse a beber viño. Se o lector se puidese abstraer da identidade do personaxe, as súas longas peroratas sobre a súa mocidade simpática e burguesa en Linz, cidade austriaca á que chegara coa súa familia desde o seu natal Solingen, en Alemaña, resultarían patéticas ou inofensivamente ridículas.
.
Era un mozo sociable Adolf Eichmann na Austria alta, onde o seu pai traballaba como funcionario dos ferrocarrís. Tratábase con todo o mundo e xa moi pronto coñeceu a Alois Kaltenbrunner, que fora máis tarde xefe da Gestapo en Viena e un dos verdugos máis sanguinarios do réxime. Kaltenbrunner si era un fanático, segundo din as crónicas. Eichmann, non. Nunca tivera motivo nin razón para odiar aos xudeus, nin aos xitanos, nin aos
homosexuais, nin aos polacos. Non era un ideólogo. "Apenas lía na miña mocidade", recoñece nun momento. A intoxicación ideolóxica, procedente máis da contorna que de fontes intelectuais, apenas era unha fina capa de verniz que lle permitía seguir con seguridade a súa carreira administrativa dentro do Departamento Principal de Seguridade do Reich. Eichmann cumpría ordes e diso se trataba, de fiabilidade, efectividade, baixo custo e perfecta distribución de recursos. O demais daba igual. Xudeus, parafusos, porcos ou gases letais tiñan que chegar á súa hora ao seu sitio ao menor custo. Auschwitz "foi unha extensión rutineira do moderno sistema de fábricas. En lugar de producir mercadorías, a materia prima eran seres humanos, e o produto final, a morte; tantas unidades ao día consignadas coidadosamente nas táboas de produción do director", segundo escribiu no seu día Feingold no carácter único do holocausto.
Claves de conduta
Son unha das constantes na redacción destas memorias, que son unha alegación edulcorado con sensibilidades forzadas. Igual que o son, dunha forma tan sorprendente e arrepiante, as continuas faltas de ortografía deste polo demais tan exacto e pusilánime executor. Isto volve reforzar a terrible incógnita de como xentes como Eichmann, Himmler ou Kaltenbrunner lograron facerse coa maioría de vontades no país de Thomas Mann ou Novalis. A redacción destes escritos é propia dun funcionario de terceira orde nas liñas de tranvía dunha cidade de provincia alemá de entreguerras, do seu sector máis iletrado. Con todo, proceden dun home ao que se lle encomendou "solucionar a cuestión xudía en Alemaña", un país que por medio das vertixinosas conquistas do seu Exército cada vez era máis grande. As decenas de miles de xudeus para deportar ao outro hemisferio convertéronse pronto en millóns, por Polonia e Holanda, por Ucraína, Bélxica e Francia e Italia. Por todas partes aparecían xudeus nos territorios ocupados e el, pobre funcionario acosado polos deberes e o traballo, Eichmann, tiña que facelos desaparecer, segundo as súas intencións, din as memorias, polas boas; polas peores, polo xenocidio, demostra a historia. As memorias foron feitas públicas agora, case 40 anos despois do xuízo e a forca a Eichmann, por un motivo relativamente trivial. Unha profesora norteamericana, Deborah Lipstadt, mantén un xuízo en Londres co coñecido historiador revisionista de simpatías neonazis que é David Irving, ao que acusa de tentar negar a existencia dos fornos crematorios e os campos de exterminio. A profesora Lipstadt ten demasiadas probas, peor aínda, demasiadas probas vivas que saben que Irving mente. Eichmann en ningún momento nega o exterminio e a cremación de millóns de seres humanos nin a súa participación, obediente e disciplinada, no mecanismo que fixo isto posible. Cando relata fríamente os crimes que para el son en realidade un esforzo suplementario no seu traballo para garantir a puntualidade dos trens con destino á cámara de gas que el organizaba con pedantería, demostra Eichmann a terrorífica lucidez de Max Weber ou Hannah Ahrendt cando falan da desvinculación total neste asasinato tan siniestramente moderno entre verdugo e vítima. "O holocausto non foi un escape irracional dos residuos non erradicados da barbarie premoderna. Foi un inquilino lexítimo da casa da modernidade, un inquilino que non estaría cómodo en ningunha outra casa. Nunca o holocausto entra en conflito cos principios da racionalidade", di Baumann. Tamén, entre os seus intentos de botar toda a culpa do sucedido aos demais, como xa fixeron os seus colegas do crime en Núremberg en 1945, Eichmann dá forza ao que se deu en chamar a escola funcionalista en relación co holocausto e en contraposición aos intencionalistas. Estes últimos, entre os que hai moito historiador mozo anglosaxón, pensan que desde un principio en 1933 había en Alemaña un Goberno coas cámaras de gas deseñadas. Isto é sobreestimar á banda de rufians que, co seu cóctel ideolóxico de igualitarismo, racismo e expansionismo, así como a inestimable colaboración da covardía histórica de moitos segmentos crave na sociedade alemá, fixeron posible este inmenso fracaso da civilización e a quebra total da piedade. Eichmann, en Jerusalem, loitando contra unha pena de morte que non puido evitar, dedicouse a escribir e escribir, mesmo a divagar con fantasías de nenez. Pero nada soa a loito. Son 600 páxinas estas memorias que deixan a un convencido de que Eichmann tería un inmenso desgusto cun desaxuste de horarios, quizais iso lle fíxo recapacitar que máis aló da obediencia podería estar o que Hannah Ahrendt chama "a piedade animal que senten todos os homes normais en presenza do sufrimento físico". Eichmann era normal. é o que máis arrepía. As contas do crime Zygmunt Baumann e Hannah Ahrendt explican moi ben a dinámica de escalada do crime. E a súa banalidade. Ante unha tarefa semellante, "o mestre político é un diletante fronte ao experto, ante o funcionario cualificado na administración". sábado, 30 de maio de 2009
Individuos, masas e crimes

.
